This study focuses on the design and optimization of the geometric parameters of gears in electric vehicle (EV) transmissions to enhance performance, efficiency, and noise reduction. The optimization process was conducted using KISSsoft, considering constraints such as input speed and torque, transmission system volume, and gear ratios for each driving mode. A novel aspect of this research is the integration of transmission efficiency analysis with a variable efficiency coefficient into the optimization workflow, which has been demonstrated to significantly influence the optimal design of multi-speed EV transmissions. Throughout the optimization, key factors such as tooth bending stress, contact stress, contact ratio, and specific sliding were analyzed. Additionally, the impact of module variations on gear profile geometry, overlap ratio, tooth count, and gear pair mass was investigated. Strength calculations for the optimized gear pairs, determined for all geometric parameters using KISSsoft, were performed in accordance with the mathematical model outlined in ISO 6336, and the results were subsequently compared. The findings emphasize the critical role of profile modifications and precise gear design in optimizing gear performance, ultimately contributing to improved efficiency, reliability, and service life.

This article analyses the modern welding equipment used in industrial enterprises, including methods of defect-free processing, as well as the methods of improving the quality of welded joints in the process of their use. Depending on the materials or characteristics of the products, different welding methods have been researched. MiG-MAG method of welding is reviewed. Defects arising during welding of metal surfaces were investigated. The basis of the research method is the use of modern welding equipment in production. Using KEMPPI, KOWELD welding equipment, a capacity of h3146,000 was prepared. The capacity used in the oil and gas industry is calculated on the mechanical strength, using new welding equipment, constructive improvement of the quality of welding classes of equipment used in oil and gas production is provided. The design of the h3146.000 capacity has been improved due to the use of welding activities. Improved design of the h3146.000 capacity base used in the oil and gas industry, calculate parameters for mechanical strength and welding using the Autodesk Inventor program.

This paper explores modern approaches to introducing robotic automation in the production of power distribution transformers within the Industry 4.0 framework. It identifies the key manufacturing stages where industrial robots provide the greatest efficiency, including electrical steel cutting, coil winding, magnetic core assembly, insulation application, tank welding, and quality control. Particular attention is given to integrating robotic systems with digital manufacturing management platforms, as well as using sensors, machine vision, and real-time monitoring technologies. The findings show that robotic automation significantly improves precision and operational consistency, reduces production cycle time by approximately 30–40%, lowers defect rates from 5–7% to 2–3%, and decreases overall manufacturing costs by 15–20%. Additional benefits include improved energy efficiency, enhanced workplace safety, reduced occupational injuries, optimized resource use, and minimized human error. The study concludes that implementing robotics in transformer manufacturing establishes a foundation for smart factories and fully automated intelligent production systems driven by digitalization, big data, artificial intelligence, and predictive maintenance.

Мақалада титан қожын және титан тетрахлоридін алу мақсатында титан құрамды шикізатты рудотермиялық балқыту және хлорлау үдерістері термодинамикалық тұрғыдан талданады. HSC Chemistry 6 бағдарламалық кешені көмегімен TiO₂, Nb₂O₅ және қоспа элементтерінің (Fe, Si, Al, Mg, Mn, Cr, V) оксидтерімен жүретін негізгі реакциялар үшін Гиббс энергиясының стандартты өзгерістері (ΔG°) есептелді. Титанның TiCl₄ түрінде тиімді хлорлану шарттары және ниобийдің ұшпа қосылыстарға (NbCl₅) немесе оттекті хлоридтерге өту мүмкіндігі анықталды. Fe–Ti–O, Nb–C–O, Ti–O–Al және басқа жүйелер үшін Tpp және Lpp диаграммалары құрастырылып, фазалық тұрақтылық пен қож құрамының әсері зерттелді. Зерттеу көрсеткендей, қоспа элементтері тұрақты қатты фазалық қосылыстар түзеді, бұл хлорлау тиімділігін төмендетеді. Температура, хлордың парциалдық қысымы және қож құрамына қатысты ұсыныстар жасалды, олар титанды және ниобийді барынша тиімді алу мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Алынған нәтижелер TiCl₄ өндірісінің өнеркәсіптік технологиясын оңтайлан-дыруға және титан қождарын кешенді өңдеудің тиімді схемаларын әзірлеуге кеңінен қолданылуы мүмкін.

This article considers modern methods of increasing wear resistance and reliability of machine parts using composite materials, especially in the field of powder surfacing and synthesis of metal-matric composites. One of the effective methods is self-propagating high-temperature synthesis (SHS), which allows obtaining composite coatings with improved mechanical and thermal properties. Powder surfacing methods, such as electron beam surfacing (EBF), provide wear-resistant, heat-resistant and hardening coatings on a titanium base. Powders of titanium and its alloys are obtained by reduction of oxides with calcium hydride, which contributes to the formation of materials with high strength and good flowability. Special attention is paid to titanium boride as a strengthening phase for composites. The use of these technologies contributes to a significant increase in the durability and reliability of machines and mechanisms, which leads to resource saving and reduction of operating costs. The studies include the analysis of structural characteristics of the obtained powders and coatings, as well as the determination of their physical and mechanical properties. The variations in these properties as a function of the titanium binder content in the composite powder are analyzed. The description of the microstructure of powders and coatings, as well as the influence of composition on their characteristics, allows us to draw conclusions about the possibility of using these materials to create functional coatings with improved performance characteristics, such as increased wear resistance and heat resistance. The results of the study can be useful for the development of new materials with improved operational properties for use in various industries.

«Қазақмыс» корпорациясының жерасты кеніштерінде соңғы жылдары айтарлықтай тоқтап қалулар жиі байқалады. Бұл кеніштерде әртүрлі пневматикалық доңғалақ жетектері бар жоғары өнімді өздігінен жүретін жабдықтардың көптеген түрлері пайдаланылады. Тәжірибе көрсеткендей, жерасты өздігінен жүретін қондырғыларды жөндеудің ескірген әдістері мен құралдарын пайдалану қазіргі өндірістік талаптарға толық сәйкес келмейді және тиімсіз болып отыр. Мұндай бақылау жүйесінің болмауы жабдықтардың күтпеген жерден істен шығуына, өндірістік процестің баяулауына және жөндеу шығындарының артуына әкеледі. Істен шығудың алдын алу үшін белгілі бір жұмыс уақыты өткеннен кейін диагностикалық мәліметтер негізінде әрбір қондырғының болжамды және қалған қызмет ету мерзімін анықтау қажет. Бұл тәсіл техникалық қызмет көрсетуді алдын ала жоспарлауға, апаттық жағдайлардың алдын алуға және жабдықтардың жалпы пайдалану тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы мақалада «Қазақмыс» корпорациясының кеніштерінде қолданылатын машиналар бөлшектерінің қалған қызмет ету мерзімін болжауға бағытталған жүргізілген зерттеулердің негізгі нәтижелері қарастырылып, алынған деректердің өндірістік тәжірибеде қолдану мүмкіндіктері талданады.

The article presents the results of the use of rapid prototyping technology when modifying the impeller of a centrifugal pump in order to increase efficiency. As a result of the implementation of the technology, the influence of parameters such as the printing speed of the main layers, the printing speed of the current layers, the thickness of the layers on the geometric accuracy of printed products was studied. According to the results of experiments, it was revealed the effect of the feed rate on the OZ axis, an increase in speed will lead to lower surface quality, higher roughness. The distance between the layers is 0,15 mm/s, getting a roughness of Ra 6,3 microns, and in the right case we used a distance of 0,05 mm/s between the layers, getting a roughness of Ra1,6 microns. The article presents the results of the analysis of the effect of exposure time and exposure time in the UV chamber on the hardness of printed products. The article presents a method for determining and compensating the geometry of prototypes based on reverse engineering technology based on the use of an optical scanner. The tests of a centrifugal pump with a prototype of a modified wheel confirm the need for such innovations as rapid prototyping to shorten the design cycle of new products, as well as reduce the cost of their development.

Мақалада автор автомобиль көлігінің алдында тұрған негізгі мақсаттарға тоқтала келе, одан ғылыми тұрғыда дамуға, материалдық шығындарды, ұйымдастыруға кететін шығындарды оңтайландыруға ерекше көңіл бөлу керектігін ескертеді. Сонымен бірге, автомобильдің пайдалану сенімділігі мен басқарымдылығын жетілдіруге, оның ішінде автокөліктердің маневрлігін арттыруға ерекше көңіл бөлген. Автомобильдің маневрлілігі көлік құралын пайдаланудың ыңғайлылығын және керек кезінде оны басқарудың қарапайымдылығын және тар жол жағдайларында бұрылыстар мен кері бұрылуларды ешбір қиындықсыз еңсеруді қамтамсыз ететіндігін айқындап көрсетіп, оның маңыздылығын ерекше атап көрсеткен. Мақалада автор автокөліктің маневрлігі оның құрылымының ерекшелігіне байлансты екендігі айтылған және оған әсер ететін негізгі факторлар мен геометрикалық көрсеткіштерге тоқталған. Сонымен бірге, автор жартылай және толық тіркемесі бар автопоездарында маневрлік көрсеткіштері олардың қандай геометиялық параметрлерге байланысты болатындығын есепті түрінде келтірген. Осы параметрлердің төмендеуімен тіркемелі автопоездың маневрлік қабілетінің де артатындығы айтылған. Жартылай тіркемелі автопойызында маневрлікке айтарлықтай әсер ететіні көлік пен жартылай тіркеменің ұзындығының қатынасы болып табылады. Доңғалақтың келтірілген тепе-теңдік шартын негізге ала келе, шекті кедергіні жетектегі және жетекші доңғалақпен еңсеруді қамтамасыз ету шарттарын тиісті есептеулер арқылы оңтайлы сипаттаған. Мақала соңында, автомобильдің маневрлігі оның құрылымының ерекшелігіне байланыстылын айта келе, оны арттырудың жолдарын және арықтар мен шұңқырларды еңсеруді жақсарту мүмкіндіктерін де дәйекті түрде сипаттаған.

Мақалада электрлі қозғалтқышы бар автомобильді пайдаланудың қыр сыры қарастырылған. Электрокөліктерге дұрыс техникалық қызмет көрсету - көлікті қауіпсіз ұзақ мерзімді пайдаланудың кепілі екендігін ескере келе, электрокөліктерге техникалық қызмет көрсету кезеңділігі, оны көрсету реті мен оларға техникалық қызмет көрсету мерзімдерін көліктердің түрлеріне қарай айқындау және техникалық күтім кезінде қандай тораптарына бірінші кезекте назар аудару керектігі жайлы нақты ұсынытар келтірілген. Мақалада 1-техникалық күтім кезінде және маусымдық күтім кезінде әр торапқа, атап айтқанда, тежеу жүйесінің, салқындату жүйесінің, электр жүйелерінің бөлшектеріне қандай күтімдік жұмыстар жасалатындығы және оның кезеңділігіне дейін жақсы көрсетілген. Аяз бен суық ауа райында батареяның қуатын сақтау қабілетін айтарлықтай нашарлататындығын айта келе, электрокөлікті қыс маусымындағы көліктің қызмет ету мерзімін ұзарту және максималды тиімділігін арттыру мақсатында батареяның әртүрлі жағдайларда (қуаттау, пайдалану, тұраққа қою кезіндегі) оптималды температуралық режимін сақтау, суық ауа райында пайдалану кезінде қай торапқа көбірек көңіл бөлу, қандай ақаулардың болу ықтималдығы және оны болдырмау туралы егжей-тегжейлі баяндалған. Электрокөліктер жаңбырлы, қарлы ауа-райында немесе тұманда да, терең шалшықтар мен су басу аймақтарында ұзақ уақыт бойы пайдалану электрожабдықтың ылғалдан қорғау мүмкіндігінің шектеулілігіне байланысты электр жүйелеріне зақым келу қауіпін ескертеді. Бұл көлік құралының үлкен массасына байланысты жүріс бөлігі мен басқару жүйелерінде туындайтын қиындықтар мен істен шығушылықтар және оны жою жолдары да дәйекті айтылған. Сонымен бірге, соңында мақала бойынша қорытындылар мен авторлардың ұсыныстары да баяндалған.

Бульдозер пышағының қозғалмайтын машинада тереңдету кедергісін зерттеу жұмыс органына оны жерге енгізу процесінде әсер ететін күш факторларын талдауға бағытталған. Қозғалмайтын машинада пышақты тереңдету оның алдыңғы және артқы беттеріне қарсылық көрсететін топырақтың пассивті қайтарылуының жоғарылауымен бірге жүреді. Тереңдету тереңдігінің артуымен бұл қарсылық тереңдеу мөлшеріне пропорционалды түрде өседі, бұл жұмыс органын жерге одан әрі жылжыту үшін көп күш салу қажеттілігіне әкеледі. Қозғалмайтын машинадағы қарсылықтың ерекшелігі-пышақты жерге енгізудің бастапқы кезеңдерінде пышақтың алдыңғы жағындағы пассивті тойтарыс айтарлықтай артып, жұмыс істеуге қажетті күш-жігерді арттырады. Сонымен қатар, пышақтың артқы жағында, тереңдеген сайын, қарсылық та артады. Кесу бұрыштары қарсылықты өзгертуде маңызды рөл атқарады: кесу бұрышы үлкен болған кезде пышақтардағы қарсылық төмендейді, бұл жұмыс механизмдеріне жүктемені азайтады. Зерттеу нәтижелері пышақты қозғалмайтын машинада тиімді тереңдету үшін жоғары кесу бұрыштарын қолдану қажет екенін көрсетеді. Бұл топырақтың пассивті кедергісін азайтады және бульдозердің өнімділігін жақсартады, энергия шығындарын азайтады және процестің тұрақтылығын арттырады.