Bipolar disorder has been under-researched in Kazakhstan, although many individuals are susceptible to this disorder in a latent form. In this article, we applied Markov processes to study the bipolar individual’s states. Different reward results can be obtained by employing Markov decision processes for analyzing bipolar individual’s mood states. After employing test scenarios, we conclude that BD individual needs social support more, than other people. The practical benefit of decision-making theory is to find different ways of making decisions in order to help bipolar individual.
Проведены исследования, направленные на повышение эффективности применения флотации для извлечения ценных компонентов из труднообогатимых медно-золотосодержащих руд. При изучении вещественного и минералогического состава руды месторождения Коктасжал установлено, что носителями меди является минерал халькопирит, золотохалькопирит и в меньшей степени пирит. Мономинеральной флотацией исследована флотируемость халькопирита и пирита в присутствии разных собирателей. В качестве базового собирателя использовали бутиловый ксантогенат натрия, в качестве селективных собирателей – амиловый ксантогенат и реагент ТС-1000. Проведены лабораторные испытания технологии обогащения медно-золотосодержащей руды месторождения Коктасжал. Результаты исследований показали, что реагенты амиловый ксантогенат и ТС-1000 повышают эффективность флотируемости ценных минералов.
Ислледования полезных ископаемых на обогатимость выполняются с целью технологической оценки и утверждения запасов разведанных месторождений, разработки технологии обогащения полезных ископаемых и получения необходимых исходных данных для проектирования обогатительных фабрик, усовершенствования технологии обогащения на действующих обогатительных фабриках, разработки и испытания новых обогатительных процессов, технологических режимов и схем, флотационных реагентов.Лабораторные исследования выполняются на лабораторном оборудовании с постановкой отдельных опытов по каждой операции замкнутой технологической схемы. Они предназначены для выяснения возможностей обогащения руды, поисков принципиальной технологической схемы, предварительного определения технологических режимов и показателей переработки руд.Получение первоначальной информации об обьекте, при исследовании полезных ископаемых на обогатимсоть, осуществляется при изучении вещественного и гранулометрического состава. Полученная информация позволяет сузитьобласть поиска наиболее рациональной технологической схемы обогащения.В работе представлены результаты изучения вещественного и гранулометрического состава свинцово-цинковой руды одного изместорождения Республики Казахстанс целью выбора дальнейшего направления по разработке рациональной технологии обогащения.
Рассматриваются вопросы распространения собственных волн в вязкоупругом полом цилиндре на основе методов теории вязкоупругости и математической физики. Исследование существования собственной частоты и формы колебаний в зависимости от геометрических параметров представляют наиболее интересную проблему стационарной динамики упругого тела. Основная проблема заключается в обнаружении новых типов свободных волн, которые распространяются в протяженных телах с переменными поперечными сечениями. А также исследование зависимости уровня диссипативных свойств системы от ее параметров составляет основное содержание работы. Целью работы является разработка методики и алгоритма, анализ характеристик нормальных затухающих волн в области низких и высоких частот, изучение особенностей формирования поверхностных волн, анализ кинематических характеристик этих волн в широком диапазоне частот (волновых чисел). Динамическое поведение цилиндра описывается интегро-дифференциальными уравнениями механики деформируемых тел. После применения метода замораживания Филатова, получаются дифференциальные уравнения с комплексными коэффициентами. Спектральная задача сводится к решению системы обыкновенных дифференциальных уравнений первого порядка. Решение системы обыкновенных дифференциальных уравнений выражаются цилиндрическимифункциями Бесселя и Ханкеля. Частотныеуравнения решаются численно методами Мюллера и Гаусса. Исследовано изменение собственной частоты и фазовой скорости в зависимости от волнового числа. Найдено, что объемные сейсмические волны претерпевают малую дисперсию. Однако, дисперсия значительна для поверхностных волн и некоторых других явлений. Учет реологических свойств материала сопровождается дисперсиями волн. Механизмы, посредством которых энергия упругих волн преобразуется в тепло, не совсем ясны. Предложены различные механизмы потерь, но не один из них не отвечает полностью всем требованиям. Этот процесс исследуется в настоящей работе. Обнаружено, что для пологого цилиндра существуют два вида низких фазовых скоростей, которые соответствуют поверхностным волнам.
В статье рассматривается применение аддитивных технологий в производстве оснастки из полимеркомпозитных материалов, приведены особенности технологического процесса Fused Granular Fabrication (FGF). Представлен процесс создания матрицы для гибки V-образным паза под углом 90° из композитного материала, на основе полимерной матрицы с добавлением стекловолокна для повышения износостойкости. В процессе технологического процесса с использованием композитной матрицы были выявлен тот факт, что пружинение заготовок приктически минимально. В статье приведены результаты сравненения параметров обработки материала на стальной и композиционной полимерной матрицах. По результатам экспериментов очевидно, что для обработки материала с относительно большим внутренним радиусом предпочтительнее использовать полимерную матрицу, поскольку это позволяет снизить усилие давления на 10–20 % при получении одинакового качества продукции Экспериментальные результаты показывают, что использование композиционных полимерных матриц для гибки в мелкосерийном производстве позволяет уменьшить усилие давления, а также снизить стоимость производства по сравнению с традиционными металлическими инструментами. В заключении выделяются преимущества и ограничения применения таких матриц, а также рекомендации для оптимизации процесса гибки и дальнейшего использования в промышленности.
The article presents the results of the use of rapid prototyping technology when modifying the impeller of a centrifugal pump in order to increase efficiency. As a result of the implementation of the technology, the influence of parameters such as the printing speed of the main layers, the printing speed of the current layers, the thickness of the layers on the geometric accuracy of printed products was studied. According to the results of experiments, it was revealed the effect of the feed rate on the OZ axis, an increase in speed will lead to lower surface quality, higher roughness. The distance between the layers is 0,15 mm/s, getting a roughness of Ra 6,3 microns, and in the right case we used a distance of 0,05 mm/s between the layers, getting a roughness of Ra1,6 microns. The article presents the results of the analysis of the effect of exposure time and exposure time in the UV chamber on the hardness of printed products. The article presents a method for determining and compensating the geometry of prototypes based on reverse engineering technology based on the use of an optical scanner. The tests of a centrifugal pump with a prototype of a modified wheel confirm the need for such innovations as rapid prototyping to shorten the design cycle of new products, as well as reduce the cost of their development.
Бұл мақала MATLAB бағдарламалық қамтамасыз ету ортасында Open MANIPULATOR-X ашық бастапқы роботтық платформасын пайдаланып, төрт еркіндік дәрежесі бар роботты қолдың алға және кері кинематикалық талдауын жүзеге асырды. Мәселені салыстырмалы түрде оңай шешу үшін тікелей және кері кинематикаға арналған алгоритмдер әзірленіп, симуляция жүргізілді. Жүйенің верификациясы және валидациясы жүзеге асырылып, траектория жоспарлау, қателерді талдау және құрылымдық оңтайландыру әдістері қолданылды. Нәтижелер робот қолының траекториясын жоспарлау және робот дизайнын құрылымдық оңтайландыру сияқты болашақ зерттеулер үшін теориялық негіз қалады.. MATLAB платформасы арқылы кинематикалық модельдеу, симуляция және алгоритмдерді жазу, тексеру және верификация, траектория жоспарлау, қателерді талдау және құрылымдық оңтайландыру сияқты роботика жұмыстарда қолданылады. Бұл мәселе адамдардың робототехникалық қабілеттерін жақсарту мен инновацияларға жетуіне көмектеседі.
Бұл мақалада біздің еліміздегі жолаушылар тасымалы жүйесіндегі қолайсыз жағдайды талдап және жол қозғалысы қауіпсіздігін арттыру бойынша ғылыми-практикалық ұсынымдар әзірледік. Өйткені жол-көлік апаттылығының жоғары проблемасы елдегі халықты автомобильдендірудің жоғары қарқынына байланысты ең өзекті мәселелердің қатарына қойылды. Сондықтан ЖКО санын азайту қазіргі қоғам алдына қойылған ең басым міндеттердің бірі болып табылады. Премьер-Министр Олжас Бектеновтың төрағалығымен 15 қыркүйек 2025 жылғы өткен министрлер кабинетінің отырысында Мемлекет басшысының тапсырмаларын іске асыру шеңберінде жол қозғалысы мен жаяу жүргіншілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері қаралды. Зерттеу жүргізу үшін мемлекеттік басылымдар жолаушылар тасымалы саласындағы нақты статистикалық деректерді, жетекші ғалымдардың ғылыми-теориялық ұсынымдарын, сондай-ақ ішкі жолаушылар тасымалы қауіпсіздігін қамтамасыз ету міндетін іске асыру кезінде зиянды факторларды анықтау әдістерін пайдаланадық. Ғылыми ұсыныс тарапынан: Жүргізушінің жұмысын жеңілдетуі мүмкін, осылайша көлік құралын басқару жүйесіне жүргізуші рөлін атқаратын және қауіп туралы ескертетін арнайы құрылғыларды қосу арқылы жүргізу қауіпсіздігін арттырады. Практикалық маңыздылығы: Мәселенің одан әрі белсенді қауіпсіздік параметрлерін реттеу принциптерін жүйелік тәсіл негізінде жасауға болатындығын көрсетеді. Нәтижелер. Адамдардың қаза болуының негізгі себептері: жол инфрақұрылымының заман талаптарына сәйкес келмеуі; жүргізушілердің даярлығы мен тәртібінің төмендігі; байланыс құралдары мен жедел жәрдем машиналарының жетіспеушілігі; халықпен мақсатты ағартушылық жұмыстың болмауы болып табылады.
This paper explores modern approaches to introducing robotic automation in the production of power distribution transformers within the Industry 4.0 framework. It identifies the key manufacturing stages where industrial robots provide the greatest efficiency, including electrical steel cutting, coil winding, magnetic core assembly, insulation application, tank welding, and quality control. Particular attention is given to integrating robotic systems with digital manufacturing management platforms, as well as using sensors, machine vision, and real-time monitoring technologies. The findings show that robotic automation significantly improves precision and operational consistency, reduces production cycle time by approximately 30–40%, lowers defect rates from 5–7% to 2–3%, and decreases overall manufacturing costs by 15–20%. Additional benefits include improved energy efficiency, enhanced workplace safety, reduced occupational injuries, optimized resource use, and minimized human error. The study concludes that implementing robotics in transformer manufacturing establishes a foundation for smart factories and fully automated intelligent production systems driven by digitalization, big data, artificial intelligence, and predictive maintenance.
Автокөлік кәсіпорындарының тиімділігін арттыру жол-көлік апаттарының әлеуметтік-экономикалық салдарын ескеруді талап етеді. ҚР Бас прокуратурасының мәліметінше, 2025 жылдың төрт айында 9,2 мың апат тіркеліп, 558 адам қаза тауып, 12,5 мың адам жарақат алды. Бұл 2023 жылмен салыстырғанда үш есе көп. Жыл сайынғы жол-апатынан келген залал елдің ЖІӨ-нің 5%-ын (15 млрд АҚШ долл.) құрайды. Заманауи нарық талаптарына сай жол-көлік апаттарының әлеуметтік-экономикалық залалын бағалау әдісін әзірлеу. Зерттеу барысында отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектері, ста тистикалық деректер талданып, салыстырмалы талдау әдістері қолданылды. Қолданыстағы тәсілдердің кемшілігі – адамның әр өмірлік кезеңіндегі көрсеткіштер мен тіршілікті қамтамасыз ету жүйелері құнының айырмашылығы ескерілмейді. Ұсынылған әдістеме апаттан, жарақаттанудан және мүгедектіктен болатын залалды дәлірек бағалауға мүмкіндік береді. Әлеуметтік-экономикалық залалдың ауқымын білу апаттар мәселесінің маңыздылығын объективті бағалауға, оны шешуге бөлінетін ресурстар көлемін анықтауға және жол қауіпсіздігін арттыру бағдарламаларының тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.