
Құрылыстағы аддитивті технологияның қазіргі кездегі өзекті мәселелерінің бірі – 3D баспаланған бетонды арматуралау болып тұр. Осы уақытқа дейінгі зерттеу жұмыстары 3D баспаланған бетонды арматуралауда тек стандартты бұдырлы болат арматураны қолданғанда ғана оның механикалық қасиеттері дәстүрлі темірбетонның қасиеттеріне жақындайтынын дәлелдеді. Ендігі шешімін табу керек мәселе – 3D баспаланған бетонды стандартты бұдырлы болат арматурамен арматуралау үрдісін аутоматтандыру. Осы мәселені шешу мақсатында бұл жұмыста түйіспелі дәнекерлеу әдісін пайдаланып, аутоматты режимде екі қатарлы арматуралаушы тор құратын аутоматты арматуралаушы механизмнің тұжырымдамасы жасалынып, сол тұжырымдамаға сай оның прототипі жасалынды және жұмыс қабілеттілігін тексеру үшін зертханалық сынақтар жүргізілді. Атап айтқанда, түйіспелі дәнекерлеу әдісін пайдаланып аутоматты режимде жасалатын арматуралаушы тордың механикалық қасиеттері DIN 488-4 стандартының талаптарына сәйкестігін анықтау үшін және прототиптің түйіспелі дәнекерлеу жүйесін тексеру мақсатында крест тәріздес үлгілер жасалынып, динамомашинада ығыстыру әдісімен үзіп тексерілді. Сонымен қатар, аутоматты арматуралаушы механизмнің прототипінің барлық жүйелерінің жұмыс қабілеттілігі тексерілді. Сөйтіп ұсынылған концепцияның жұмыс қабілеттілігі дәлелденді.

Целью научно-исследовательской работы было изучение разделения основных компонентов продуктивного раствора месторождения Алмалы с оксиоксимными экстрагентами. Как показывает прак- тика действующих предприятий одним из главных недостатков процесса при реализации процесса жид- костной экстракции на различных месторождениях является образование и накапливание большого объ- ёма третьей фазы (крада), который приводит к замедлению, в некоторых случаях к остановке процесса экстракции тем самым снижая эффективность всего производства меди по SX-EW технологии. Одним из основных факторов приводящие к образованию такой фазы являются вредные примеси металлов, твер- дые взвеси в растворе, поступающий на экстракцию, неправильный подбор экстрагентов и режима ра- боты экстракционного цикла. Для предотвращения такого процесса актуальной является исследование экстракции основных компонентов продуктивных растворов с разными экстрагентами. Исследования по экстракции металлов из продуктивного раствора месторождения Алмалы состава, г/дм3: Cu 0,235-0,262, Fe 17,97-21,55, SiO2 0,34-0,36 проводились с применением реагентов Acorga 5640 (10%), Acorga 5640 (5%) с присадкой CR60 и Lix 984N (10%). Установлено, что при использовании первых двух привели к накоплению ионов железа и кремнезема в органической фазе, при Lix 984N (10%) – максимальному переходу ионов крем- незема в электролит, железа – в рафинат. Накопление ионов железа и кремнезема в органической фазе нежелательны и могут быть причиной образования крада.

Аддитивті технологияның қазіргі кездегі өзекті мәселелерінің бірі – оны стандартты бүдірлі болат арматуралық сырықтармен арматуралау болып тұр. Стандартты бүдірлі болат арматуралық сырықтардан автоматты режимде арматуралық тор жасау үшін арнайы автоматты арматуралаушы механизм жасалды. Автоматты арматуралаушы механизм арматуралық сырықтарды көлденең және тік бағытта орналастырып, оларды өзара байланыстыру үшін нүктелі түйіспелі дәнекерлеуді қолданады. Нүктелі түйіспелі дәнекерлеу кезінде жылу мыстан жасалған электродтар арқылы дәнекерленетін тік және көлденең орналасқан арматуралық сырықтарға беріледі. Дәнекерлеу үрдісі өте жылдам жүретіндіктен дәнекерленіп жатқан тік және көлденең орналасқан арматуралық сырықтардың қызуы мен сууын визуалды бақылау мүмкін емес. Тік және көлденең орналасқан арматуралық сырықтардың қанша температураға дейін қызатынын анықтау үшін және олардың қызуы мен суу уақытын нақты білу үшін InfraTec VarioCAM HD head деп аталатын жоғары ажыратымдылықтағы тепловизор қолданылды. Бұл тепловизор дәнекерленген арматуралық сырықтар 0,5 секунда 150 о Сден астам градусқа қызып, тек 49 секундтан кейін барып 37,9 о С-қа дейін суыйтынын көрсетті. Бұл дәнекерленген арматуралық сырықтарды суыту үшін автоматты арматуралаушы механизмге қосымша суыту жүйесінің қажеттігін көрсетті.

The problem of processing stale tailings is a global one, and the main task is the extraction of economically valu-able metals. In Kazakhstan, the market for the extraction of nickel and cobalt from stale tailings is practically undeveloped. In addition, the need for nickel and cobalt increases annually due to the high demand for nickel-cobalt batteries for the manufac-ture of electric vehicles, special alloys and others. Pyrite concentrate containing nickel-cobalt from Sokolovsko-Sarbaisky mining and processing plant is a valuable source of extraction of a number of valuable non-ferrous metals such as iron, nickel, cobalt, etc. The purpose of the study is to study the optimal conditions for the extraction of nickel and cobalt from thermally decomposed pyrite concentrate of the Sokolovsko-Sarbaisky mining and processing plant using sulfuric acid solutions. Ther-modynamic analysis of oxidation reactions of the main components of pyrite concentrate showed that thermal decomposition of higher sulfides of iron, nickel and cobalt produced a series of non-stoichiometric lower sulfides Fe0.877S, FeS, Fe2S3, Fe7S8; Ni3S2, Ni3S4 and CoS0.89, CoS, respectively. The Pourbaix diagrams of Ni-S-H2O, Co-S-H2O and Fe-S-H2O systems show that sulfuric acid leaching of cobalt and nickel from thermally decomposed pyrite concentrate is possible at pH 0 - 1.5 and E > - 0.5 V. Leaching of non-stoichiometric FeS-Fe7S8 low iron sulfides is possible at pH 0 - 4.0 and E > 0 V. Studies to determine the optimum conditions of leaching of thermally treated pyrite concentrates found that for the extraction of nickel and cobalt effec-tive concentration of sulfuric acid is 100 g/dm3, the leaching time is 120 minutes and temperature of 100°C and the maximum recovery of metals is 86.71% and 93.01%, respectively. Increasing the acid concentration, duration and temperature leads to complete dissolution of iron. A combined method for processing stale pyrite tailings can be used to process similar raw materi-als.

Wire Arc Additive Manufacturing (WAAM) - бұл доғалық дәнекерлеу процесіне негізделген металл аддитивті өндіріс технологиясы, ол сымды электродты балқыту арқылы қабаттап металл бөлшектерді қалыптастыруға мүмкіндік береді. Заманауи зерттеудің басым бөлігі роботталған дәнекерлеу жүйесін пайдаланады. Бұл зерттеуде аз инвестициялы және қарапайым конфигурация негізінде құрастырылған WAAM жүйесін қолданып, цилиндрлік бөлшектерді жасаудың мүмкіндігі зерттелді. Құрылғы ретінде айналмалы үстел мен тік бағыттағы Z-ось қозғалыс модулімен үйлесімі арқылы жүзеге асырылды. Құю процесі GMAW (Gas Metal Arc Welding) әдісімен жасалынды. Сымды электрод ретінде нарықта жиі кездесетін ER70S-6 аз көміртекті болат қолданылды.Және 100% аргон қорғаныш газын пайдалану арқылы жүргізілді. Басылып шыққан цилиндрлік бөлшек кесіліп, ажарлау-жылтыратудан кейін микроскоп арқылы микроқұрылымдық талдау жүргізілді. Микроқұрылымда дәндер ұсақ, изотропты формада таралған, ал қабатаралық шекараларда ақаулар мен тотығу іздері байқалмады. Бұл жылудың біркелкі бөлінгенін және қорғаныш ортаның дұрыс таңдалғанын көрсетті. Алынған нәтижелер қарапайым WAAM жүйесін қолдана отырып, жоғары сапалы металл компоненттерін жасауға болатынын және бұл әдістің шағын өндірістер мен зертханалар үшін қолжетімді шешім бола алатынын дәлелдейді.

The paper presents a vision system for calculating the number of parts on a conveyor belt. The system is designed to solve the problems of quality control and product counting in industrial production conditions. The system consists of hardware and software. The hardware includes a high-resolution camera that captures detailed images of objects, a lighting system for evenly illuminating objects for accurate segmentation and recognition, and a computer with sufficient computing power to process images in real time. The software includes machine learning algorithms implemented on the basis of modern libraries and frameworks, an image preprocessing module that includes noise reduction, contrast and normalization methods, an object segmentation module that highlights individual objects in an image, an object recognition module that classifies selected objects by type, an object counting module that determines the number of objects of each type. As a result, the system was tested on a set of images with details. The accuracy of the calculation was 98%. This system can be used in various industries to automatically count parts on conveyor belts.

The problem of processing stale tailings is a global one, and the main task is the extraction of economically valu-able metals. In Kazakhstan, the market for the extraction of nickel and cobalt from stale tailings is practically undeveloped. In addition, the need for nickel and cobalt increases annually due to the high demand for nickel-cobalt batteries for the manufac-ture of electric vehicles, special alloys and others. Pyrite concentrate containing nickel-cobalt from Sokolovsko-Sarbaisky mining and processing plant is a valuable source of extraction of a number of valuable non-ferrous metals such as iron, nickel, cobalt, etc. The purpose of the study is to study the optimal conditions for the extraction of nickel and cobalt from thermally decomposed pyrite concentrate of the Sokolovsko-Sarbaisky mining and processing plant using sulfuric acid solutions. Ther-modynamic analysis of oxidation reactions of the main components of pyrite concentrate showed that thermal decomposition of higher sulfides of iron, nickel and cobalt produced a series of non-stoichiometric lower sulfides Fe0.877S, FeS, Fe2S3, Fe7S8; Ni3S2, Ni3S4 and CoS0.89, CoS, respectively. The Pourbaix diagrams of Ni-S-H2O, Co-S-H2O and Fe-S-H2O systems show that sulfuric acid leaching of cobalt and nickel from thermally decomposed pyrite concentrate is possible at pH 0 - 1.5 and E > - 0.5 V. Leaching of non-stoichiometric FeS-Fe7S8 low iron sulfides is possible at pH 0 - 4.0 and E > 0 V. Studies to determine the optimum conditions of leaching of thermally treated pyrite concentrates found that for the extraction of nickel and cobalt effec-tive concentration of sulfuric acid is 100 g/dm3, the leaching time is 120 minutes and temperature of 100°C and the maximum recovery of metals is 86.71% and 93.01%, respectively. Increasing the acid concentration, duration and temperature leads to complete dissolution of iron. A combined method for processing stale pyrite tailings can be used to process similar raw materi-als.

В данной статье представлен инновационный подход к переработке медной руды одного из месторождений Казахстана, направленный на повышение эффективности извлечения меди из материалов с сложным минеральным составом. Описанная методология включает несколько ключевых этапов: всесторонний анализ вещественного состава руды, гравитационное и флотационное обогащение, а также гидрометаллургические процессы. В ходе исследования руды прошли предварительную подготовку, включая дробление и измельчение до необходимой тонкости. Эксперименты по гравитационному и флотационному обогащению показали, что оптимизация параметров этих процессов значительно увеличивает выход медного концентрата. Дополнительно, сернокислотное выщелачивание показало высокую эффективность в извлечении меди из измельченной руды. Результаты исследования подтверждают, что комплексный подход к переработке медной руды обеспечивает высокую эффективность извлечения ценных компонентов и открывает перспективы для устойчивого и экономически выгодного использования сложных медных руд

В статье рассматриваются современные методы и оборудование, применяемые для повышения эффективности процессов обогащения на горнодобывающих предприятиях. Особое внимание уделено внедрению технологий, которые способствуют улучшению производственных показателей, в частности, процесса флотации. Работа посвящена анализу факторов и условий проведения опытно-промышленных испытаний на флотомашине Jameson Cell L500 на металлургическом заводе. Основной задачей тестирования пилотной установки является повышение извлечения золота в концентрат при сохранении качества готового продукта на различных этапах флотационного цикла завода. Также рассматриваются перспективы дальнейших исследований в этой области, которые могут привести к оптимизации процессов и улучшению результатов обогащения.

The paper presents the results of developing a method for producing nanopowder (Fe-Co) in the form of a solid solution by precipitation from vanadium-containing raw materials of the hydrometallurgical plant Balausa Firm LLP. Solutions obtained by leaching black shale ores with an iron content of up to 4-6% to obtain iron-containing powders were studied. X-ray phase analysis has established that the initial iron content of 2 to 6% is sufficient for applying the scheme for extracting iron sulfate and obtaining powders based on it from solutions obtained by leaching black shale ores. By the results of electron microscopy analysis, was established that the size of crystallites in the resulting powders (Fe-Co) is 30-50 nm and that of their agglomerates is 100-200 nm.