The purpose of the article was to present the results of braking equipment testing and determination of the adequacy of compressed air production of the braking system when the train is loaded. Experimental tests of the braking system of TE33A diesel locomotive in a goods train are performed. According to the initial data the main parameters of the braking system in the empty and loaded train were evaluated. As a result of tests, and according to the calculated data, the dependences of the volume of the main reservoirs, and the dependences of the required compressor capacity, on the number of axles have been obtained. It has been established that the braking system operation in release modes for a 400-axle train corresponds to the operating conditions and the main requirements of the normative documents.

The material and phase composition of manganese ore–processing waste from the Altyn-Shoko deposit were comprehensively analyzed, and the optimal conditions for producing phosphating solutions from this technogenic material were established. Phosphate coatings formed on St3 carbon steel using these synthesized solutions were evaluated using gravimetric corrosion tests, electrochemical measurements, and Scanning Electron Microscopy (SEM) – Energy-Dispersive X-ray Spectroscopy (EDS) analyses. Mechanical activation of the waste, intended to break down mineral aggregates, increased the phosphoric acid leaching efficiency at 25 °C from 66.9% to 72.9% but simultaneously reduced the free H3PO4 content in the solution. Although this treatment improved dissolution, it also accelerated sludge formation during phosphating and decreased the corrosion resistance of the resulting coatings. In contrast, phosphating solutions prepared from non-activated waste produced uniform, dense, and compact phosphate layers composed of iron, calcium, manganese, and phosphorus compounds, yielding superior protective performance. Coatings derived from mechanically activated waste were more porous and consisted mainly of iron–calcium–phosphate phases, which correlated with their reduced barrier properties. Overall, the results demonstrate the potential of Altyn-Shoko beneficiation waste as a sustainable feedstock for low-cost phosphating solutions while highlighting the limitations introduced by mechanical activation.

According to the CONPrint3D concepts, in order to improve the reliability of machine technology and expand the scope of 3D concrete printing, the printing system will be integrated into the truck-mounted concrete pump, which has the problem of insufficient positioning accuracy of the printhead. This article discusses a manipulator for compensation and positioning of the printhead from deflections of the boom of a truck-mounted concrete pump used as a construction 3D printing manipulator. The manipulator must compensate for the workspace X ±300, Y ±300, Z ±250x mm (X – length, Y – width, Z – height). To solve these problems, a comprehensive literature review of manipulators (serial, parallel, and hybrid) was carried out. Manipulators were sorted according to several criteria: degree of freedom, number of actuators, leg designs; and workspace and overall dimensions. Inverse kinematic problems are solved to determine the workspace and dimensions of the manipulators. Clavel's delta robot was selected among the manipulators, and the direct and inverse kinematics problems were solved. To understand and predict the behavior of Clavel's delta robot, a virtual experiment was made using dynamic modeling with the OpenModelica program.

Құрылыстағы аддитивті технологияның қазіргі кездегі өзекті мәселелерінің бірі – 3D баспаланған бетонды арматуралау болып тұр. Осы уақытқа дейінгі зерттеу жұмыстары 3D баспаланған бетонды арматуралауда тек стандартты бұдырлы болат арматураны қолданғанда ғана оның механикалық қасиеттері дәстүрлі темірбетонның қасиеттеріне жақындайтынын дәлелдеді. Ендігі шешімін табу керек мәселе – 3D баспаланған бетонды стандартты бұдырлы болат арматурамен арматуралау үрдісін аутоматтандыру. Осы мәселені шешу мақсатында бұл жұмыста түйіспелі дәнекерлеу әдісін пайдаланып, аутоматты режимде екі қатарлы арматуралаушы тор құратын аутоматты арматуралаушы механизмнің тұжырымдамасы жасалынып, сол тұжырымдамаға сай оның прототипі жасалынды және жұмыс қабілеттілігін тексеру үшін зертханалық сынақтар жүргізілді. Атап айтқанда, түйіспелі дәнекерлеу әдісін пайдаланып аутоматты режимде жасалатын арматуралаушы тордың механикалық қасиеттері DIN 488-4 стандартының талаптарына сәйкестігін анықтау үшін және прототиптің түйіспелі дәнекерлеу жүйесін тексеру мақсатында крест тәріздес үлгілер жасалынып, динамомашинада ығыстыру әдісімен үзіп тексерілді. Сонымен қатар, аутоматты арматуралаушы механизмнің прототипінің барлық жүйелерінің жұмыс қабілеттілігі тексерілді. Сөйтіп ұсынылған концепцияның жұмыс қабілеттілігі дәлелденді.

Целью научно-исследовательской работы было изучение разделения основных компонентов продуктивного раствора месторождения Алмалы с оксиоксимными экстрагентами. Как показывает прак- тика действующих предприятий одним из главных недостатков процесса при реализации процесса жид- костной экстракции на различных месторождениях является образование и накапливание большого объ- ёма третьей фазы (крада), который приводит к замедлению, в некоторых случаях к остановке процесса экстракции тем самым снижая эффективность всего производства меди по SX-EW технологии. Одним из основных факторов приводящие к образованию такой фазы являются вредные примеси металлов, твер- дые взвеси в растворе, поступающий на экстракцию, неправильный подбор экстрагентов и режима ра- боты экстракционного цикла. Для предотвращения такого процесса актуальной является исследование экстракции основных компонентов продуктивных растворов с разными экстрагентами. Исследования по экстракции металлов из продуктивного раствора месторождения Алмалы состава, г/дм3: Cu 0,235-0,262, Fe 17,97-21,55, SiO2 0,34-0,36 проводились с применением реагентов Acorga 5640 (10%), Acorga 5640 (5%) с присадкой CR60 и Lix 984N (10%). Установлено, что при использовании первых двух привели к накоплению ионов железа и кремнезема в органической фазе, при Lix 984N (10%) – максимальному переходу ионов крем- незема в электролит, железа – в рафинат. Накопление ионов железа и кремнезема в органической фазе нежелательны и могут быть причиной образования крада.

Obtaining new knowledge about the beneficiation of lead-rich oxidized lead-zinc ores attracts wide interest of researchers in the field of mineral processing due to extremely rich reserves of resources and complexity of lead and zinc extraction. The objective of this study is to analyze the mineralogical characteristics of oxidized lead-zinc ore and develop a scheme for its processing using a combined gravity-flotation technology for mineral raw material beneficiation. The mineralogical parameters of the ore, such as mineral composition, dissemination were investigated using microscopic examination of polished sections, chemical phase analysis, X-ray powder diffractometer (XRD) and JEOL JXA-8230 electron probe microanalyzer. The beneficiation of the ore by gravity and flotation beneficiation methods is studied and the jigging conditions, table concentrations, optimum grinding degree, reagent mode are determined and a set of technological studies is carried out. The Pb content of the gravity concentrate is 51.53%, and the Pb recovery is 46.91%. The Pb content of the flotation concentrate obtained from gravity concentration tailings reaches 50.69%, with a recovery of 24.53%. The average Pb content of the gravity-flotation concentrate is 51.24%, with a recovery of 71.44%. Therefore, the results provide important technical support for the processing of similar ores.

Аддитивті технологияның қазіргі кездегі өзекті мәселелерінің бірі – оны стандартты бүдірлі болат арматуралық сырықтармен арматуралау болып тұр. Стандартты бүдірлі болат арматуралық сырықтардан автоматты режимде арматуралық тор жасау үшін арнайы автоматты арматуралаушы механизм жасалды. Автоматты арматуралаушы механизм арматуралық сырықтарды көлденең және тік бағытта орналастырып, оларды өзара байланыстыру үшін нүктелі түйіспелі дәнекерлеуді қолданады. Нүктелі түйіспелі дәнекерлеу кезінде жылу мыстан жасалған электродтар арқылы дәнекерленетін тік және көлденең орналасқан арматуралық сырықтарға беріледі. Дәнекерлеу үрдісі өте жылдам жүретіндіктен дәнекерленіп жатқан тік және көлденең орналасқан арматуралық сырықтардың қызуы мен сууын визуалды бақылау мүмкін емес. Тік және көлденең орналасқан арматуралық сырықтардың қанша температураға дейін қызатынын анықтау үшін және олардың қызуы мен суу уақытын нақты білу үшін InfraTec VarioCAM HD head деп аталатын жоғары ажыратымдылықтағы тепловизор қолданылды. Бұл тепловизор дәнекерленген арматуралық сырықтар 0,5 секунда 150 о Сден астам градусқа қызып, тек 49 секундтан кейін барып 37,9 о С-қа дейін суыйтынын көрсетті. Бұл дәнекерленген арматуралық сырықтарды суыту үшін автоматты арматуралаушы механизмге қосымша суыту жүйесінің қажеттігін көрсетті.

3D concrete printing is developing rapidly and is seen as an alternative to traditional construction methods. But today, the use of standard steel reinforcements and their integration into the concrete is very relevant for 3D concrete printing. The currently available measures provide the automated production of the reinforcement mesh but the concreting is manual, or automates both the creation of the reinforcement mesh and concreting but the integration of the reinforcement into the concrete is not sufficient to meet the requirements regarding strength and durability. To fill this gap, this study proposes a novel concept that automates the creation of reinforcement mesh and its integration into concrete during the 3D printing process. To verify the feasibility of the concept, tests were carried out: a mesh strength test according to DIN 488-4, an X-ray scanning test for the integration of the reinforcement mesh into concrete, and a cross-section cut test perpendicular to the printing direction and in line with the printing direction. The results show that the proposed concept is viable. © The Author(s) 2025. This article is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. To view a copy of this license, visit http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/.

The indicators of dynamic qualities that ensure the traffic safety, as well as the permissible impact on the railway track, with the obligatory fulfillment of which the railway rolling stock can be used in the transportation process, are presented in this article. The purpose of this work was to carry out the complex dynamic (running), and the impact on the railway track, tests of the rolling stock, during which simultaneous registration of dynamic processes on the railway rolling stock, and in the elements of the superstructure of the track, is carried out, as well as in elements of turnouts. Dynamic tests were carried out on the track switches from the minimum speed to the maximum possible speed of 50 km/h by the TE33A diesel locomotive during the freight traffic. Meeting the requirement of reproducibility of test conditions and having a typical design of the track structure on wooden or reinforced concrete sleepers.

The problem of processing stale tailings is a global one, and the main task is the extraction of economically valu-able metals. In Kazakhstan, the market for the extraction of nickel and cobalt from stale tailings is practically undeveloped. In addition, the need for nickel and cobalt increases annually due to the high demand for nickel-cobalt batteries for the manufac-ture of electric vehicles, special alloys and others. Pyrite concentrate containing nickel-cobalt from Sokolovsko-Sarbaisky mining and processing plant is a valuable source of extraction of a number of valuable non-ferrous metals such as iron, nickel, cobalt, etc. The purpose of the study is to study the optimal conditions for the extraction of nickel and cobalt from thermally decomposed pyrite concentrate of the Sokolovsko-Sarbaisky mining and processing plant using sulfuric acid solutions. Ther-modynamic analysis of oxidation reactions of the main components of pyrite concentrate showed that thermal decomposition of higher sulfides of iron, nickel and cobalt produced a series of non-stoichiometric lower sulfides Fe0.877S, FeS, Fe2S3, Fe7S8; Ni3S2, Ni3S4 and CoS0.89, CoS, respectively. The Pourbaix diagrams of Ni-S-H2O, Co-S-H2O and Fe-S-H2O systems show that sulfuric acid leaching of cobalt and nickel from thermally decomposed pyrite concentrate is possible at pH 0 - 1.5 and E > - 0.5 V. Leaching of non-stoichiometric FeS-Fe7S8 low iron sulfides is possible at pH 0 - 4.0 and E > 0 V. Studies to determine the optimum conditions of leaching of thermally treated pyrite concentrates found that for the extraction of nickel and cobalt effec-tive concentration of sulfuric acid is 100 g/dm3, the leaching time is 120 minutes and temperature of 100°C and the maximum recovery of metals is 86.71% and 93.01%, respectively. Increasing the acid concentration, duration and temperature leads to complete dissolution of iron. A combined method for processing stale pyrite tailings can be used to process similar raw materi-als.