В учебном пособии изложены состояние и теоретические основы бесклиновой технологии подземного скважинного выщелачивания урана, принцип формирования математической модели стабилизирующей длины колонкового набора как регулятора зенитного искривления скважин. Впервые даны методика и примеры расчета длины полуволн импортных бурильных колонн. Рассмотрены причины, механизм искривления скважин при вращательном бурении, включая ССК и КССК (Россия), НQ, NQ, и BQ (США и Канада). Описаны примеры практического использования новой технологии на месторождениях России и Казахстана. Книга может быть использована в качестве учебника и предназначена для магистрантам (МSс) и докторантам (РhD) по специальности "Геология и разведка месторождений полезных ископаемых", специализация "Бурения скважин на твердые полезные ископаемые и на воду". Она представляет интерес для отечественных и зарубежных недропользователей.
Оқу құралы - кеңістіктегі нысандардың орналасуы мен пішіндерін анықтауда жасалған түсірілімдердің геометриялық қасиетін зерттейтін ғылым. Мұнда фотограмметрияның теориясы және топографиялық картаны құру мақсатында фотосуреттерді өңдеу тәсілдері, фотоқұжаттар және әртүрлі топографиялық емес мәселелерді шешу көрсетілген. Бұл оқу құралы маркшейдерлік іс, геодезия, жерге орналастыру және кадастр мамандықтары бойынша білім алатын студенттерге арналған.
Оқу құралында шельфтегі мұнай газды пайдалану мен игеру және олардың қасиеті туралы негізгі мәліметтер берілген. Сонымен қатар теңіздегі кен орындарды ұңғыларды бұрғылау техникасы мен технологиясы мұннай-газ өндірудің негізгі технологиялық процестерді, ұңғылардың өнімділігін арттыру әдістері, ұңғыларды пайдалану тәсілдері, газдарды сепарациялау және қабат суды тазалау сұрақтары баяндалған. Ұңғыма өнімін жинау, дайындау және тасымалдау жайлы түсініктер қарастырылған. Кәсіптік құрал-жабдықтардың осы саладағы соңғы жетістіктері ескерілген және технологиялық сызба нұсқалары, кен орындардағы құралл-жабдықтарды қолдану мысалдары келтірілген. Теңізде қоршаған ортаны қорғау мәселесі жан-жақты көрсетілген. Оқылған материалдарды тексеру, бақылау және өзіндік бақылау үшін сұрақтар мен термин сөздерге түсінік берілген. Сондай-ақ кестелер, суреттер, әдебиеттер тізімі ұсынылған. Оқу құралы ЖОО мұнай және газ саласы мамандығы магистранттарына, студенттеріне және колледж оқушыларына арналған.
Көптеген машинажасау зауытында қалыптау цехтары негізгі дайындаушы цехтар қатарына кіреді. Машинажасауды дамытудың негізгі міндетін шешкенде, ұсталық-қалыптау өндірісін ары қарай дамытуды металл шығынын, еңбек сыйымдылықты азайтумен және бұйым сапасын жоғарылатумен байланыстырады. Ұсталық-қалыптау өндірісі, жоғары өнімділікті және жасайтын соғылманың жақсы сапасын қамтамасыз ететін дайындаманы және тетікті жасаудың негізгі бір әдістері болып есептеледі. Бұл жасалатын соғылманың, яғни тетіктің жоғары механикалық қасиетімен және дайындаманың дәлдігімен байланысты. Осы соғылмалар машинаның ең жауапты түзілімінде қолданылады (иінді білік, бұлғақ, тістегеріш, т.б.). Оқу құралында айналмалы дене типті соғылмаларды айналмасоққышта ыстықтай қалыптағанда колданылатын технологиялық үрдісті есептеудің әдістемесіне ерекше көңіл бөлінген. Жабық қалыптау қазіргі кезде ең үдемелі дамушы технология болып есептеледі, ал айналмалы дене типті соғылмалар қазіргі машинажасау кәсіпорнының көбісінің атаутізімінде қалыптайтын соғылмалардың жалпы санының 30- 40 %-ын құрайды. "Материалдарды кысыммен өңдеу технологиясы", "Металлургия", "Машинажасау" және басқа техникалық мамандықтар бойынша оқитын жоғары оқу орындарының бакалаврларына арналған. Жоғары оқу орындарының магистранттарына, ғылыми-зерттеу институттарының ғылыми және инженер-техникалық қызметкерлеріне, металлургиялы және машинажасау өндірісі кәсіпорындарының инженерлеріне пайдалы мүмкін.
Көптеген машинажасау зауытында қалыптау цехтары негізгі дайындаушы цехтар қатарына кіреді. Машинажасауды дамытудың негізгі міндетін шешкенде, ұсталық-қалыптау өндірісін ары қарай дамытуды металл шығыннын, еңбексыйымдылықты азайтумен және бұйым сапасын жоғарылатумен байланыстырады. Ұсталық-қалыптау өндірісі, жоғары өнімділікті және жасайтын соғылманың жақсы сапасын қамтамасыз ететін дайындаманы жәнне тетікті жасаудың негізгі бір әдістері болып есептеледі. Бұл жасалатын соғылманың, яғни тетіктің жоғары механикалық қасиетімен және дайындаманың дәлдігімен байланысты. Осы соғылмалар машинаның ең жаауапты түзілімінде қолданылады (иінді білік, бұлғақ, тістегеріш, т.б ). Оқу құралында көлемдік қалыптаудың технологиялық үрдістерін есептеуге, соның ішінде ашық және жабық қалыпта күрделі түрі бар соғғылмаларды ыстықтай қалыптауға қажетті тоқпақтардың соққыш бөлшектерінің массасын және баспақтың күшін анықтауға, қалыптарды жобалауға керекті әдістемелік кеңестер берілген.Сонымен қатар айналмалы денне типті соғылмаларды айналмасоққышта ыстықтай қалыптағанда қолданылатын технологиялық үрдісті есептеудің әдістемесіне ерекше көңіл бөлінген. Жабық қалыптау қазіргі кезде ең үдемелі дамушы технология болып есетпеледі, ал айналмалы дене типті соғылмалар қазіргі машинажасау кәсіпорнының көбісінің атаутізімінде қалыптайтын соғылмалардың жалпы санының 30-40 %-ын құрайды. "Материалдарды қысыммен өңдеуу технологиясы", "Металлургия". "Машинажасау'" және басқа техникалық мамандықтар бойынша оқитын жоғары оқу орындарының бакалаврларына арналған. Жоғары оқу орындарының магистранттарына, ғылыми-зерттеу институттарының ғылыми және инженер-техникалық қызметкерлеріне, металлургиялық және машинажасау өндірісі кәсіпорындарының инженерлеріне пайдалы болуы мүмкін.
Ұсынылып отырған оқу құралы экономикалық статистика мен жалпы статистика теориясы курсы бойынша еліміздегі экономикалық жоғары оқу орындарының оқу жоспарына сәйкес баяндалып, қазіргі өмір талаптарына қарай экономиканың мағыналары бар есептердің қолданулары келтірілген. Оқу құралы экономика мамандықтарын дайындайтын жоғары оқу орындарының студенттері мен оқытушыларына арналған.
Оқу құралы "Экономикалық теория" тараулары Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің бекітілген Типтік оқу бағдарламасына сәйкес дайындалған. Оқу құралында экономикалық теорияның негізгі теориялық ережелері жинақталып, қорытылған. Әр тақырыптан кейін студенттердің білімін бекітуге арналған сұрақтар, жаңа ұғымдар мен терминдер, тест сұрақтары берілген. Жалпы экономикалық теория пәні бойынша экономикалық және техникалық мамандығындағы студенттерге оқу құралы болып табылады. Экономикалық теория пәнінен алған білімдерін студенттер басқа да экономикалық пәндерді оқу және пайдалануына болады.
В учебном пособии рассмотрены номенклатура и характеристика механо-энергетического оборудования, используемого при перекачке нефти по нефтепроводам. Приведены основные сведения по организации эксплуатации оборудования и инженерных сооружений, освещены вопросы планирования работ по техническому обслуживанию и ремонту, рассмотрены вопросы контроля работоспособности оборудования и систем станции. Показаны пути повышения эффективности работы магистральных и подпорных насосных агрегатов. Во второй части рассмотрены технологические схемы компрессорных станций, режимы их работы, эксплуатации и основные принципы технического обслуживания газоперекачивающих агрегатов ГПА с газотурбинным и электрическим видами привода. Приведены характеристики ГПА и их элементов, методы определения показателей ГПА в эксплуатационных условиях. Показано много конкретных примеров. Рассмотрены основные пути и способы по экономии энергетических затрат при транспорте природных газов по газопроводам. Пособие предназначено для студентов 5В070800 «Нефтегазовое дело», специализирующихся по эксплуатации и обслуживанию газотранспортных систем страны и специальности 050729(4) «Строительство газонефтепроводов и газонефтехранилищ».
Оқу құралында сызықты және бейсызықты жүйелердің автоматты реттеу теориясы бойынша есептер және олардың шешімдері келтірілген. Кітапта студенттердің өзіндік жұмыстарын тиімділеу бағытына көп көңіл бөлінген. Оқу құралы техникалық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған.
Жоғарғы оқу орындарының тыңдаушылары мен студенттеріне, сондай-ақ өртке қарсы қызмет және жобалау ұйымдары қызметкерлеріне арналған. Сорғылар және сорғы-өңеш жүйелерінің негізгі теорияларын, өртке қарсы сумен қамтамасыз ету жүйесінің сенімді жұмысын қамтамасыз ететін іс-шаралар қамтылған.