The purpose of this article is the mathematical modeling of a spring-friction set of a freight car trolley depending on the profile of the railway track. The article uses the methodology of the results of the generalized model of power interaction of friction pairs "pressure beam-friction wedge" and "friction wedge-friction bar" of the spring-friction set of the cart 18-578 in the mechanical system "track-car-load," in a particular case cart from which such models of the e of the freight car 18-100 can be obtained. The manuscript contains a software study using a computer simulation of a freight wagon trolley, which complements the experimental studies. The mathematical (symbolic) method in the computer algebra system MathCAD (a type of computer-aided design system) is used to solve the equations of equilibrium of the supercharger beam as a real object. In the course of the experimental study, a computational mathematical model of the force action of friction pairs of spring-absorbing trolley apparatuses was developed, and the results of calculations of the reaction of the friction bar to the friction wedge were mathematically obtained. The optimal parameters were obtained analytically, and the indicators of the angles of inclination of the contact surfaces of the trolley of the freight car were justified.

This article presents a comprehensive analysis of the permissible speeds of railway rolling stock during straight-line motion and when navigating curves with various radii. The study addresses the growing demand for higher operational speeds while maintaining safety standards and infrastructure integrity. The objective is to determine the dynamic and structural constraints that limit permissible speeds under different track conditions. The research methodology is based on analytical calculations and numerical modeling of the interaction between the rolling stock and the track infrastructure. Key factors considered include the dynamics of vehicle movement, structural strength of the metal constructions, the impact on the track, unbalanced acceleration in curves, and stability against wheel derailment. Special attention is given to the assessment of lateral forces and their influence on both vehicle and track components. The results demonstrate how permissible speeds vary with track curvature and construction characteristics. The study identifies threshold values for unbalanced acceleration and lateral forces, which serve as critical criteria for speed limitations. The findings can be applied in the design and modernization of railway vehicles, the development of infrastructure guidelines, and the formulation of regulatory standards aimed at improving operational safety and performance in railway systems.

Modern air compressors used in the mining industry have a high margin of safety when operating in difficult conditions: This includes uneven terrain, high temperature differences and work underground. Scientific research, complex of theoretical and experimental studies, is carried out in order to obtain sound initial data, to find principles and ways to create a new generation of compressors for use in a mining field. Air compressors are used in deep mines, including supplying clean air, since there may not be enough air in the mine. The compressor can take in outside air, compress and filter it, then feed it into the tunnel. It is necessary to choose compressor equipment for use in mines very carefully; there are many potential risks and limitations. The basic problem, its relevance – in this paper, the issues related to the device, operation and the possibility of optimizing the design of a screw compressor, gas compressor station in the mining industry are considered. The modeling of processes and the construction of flowcharts were carried out using programs MathCad, Drawio, MS PP. A simplified mathematical model of a screw compressor is obtained. Of the work carried out, the optimal regulator capable of controlling the system with minimal energy consumption has been determined. The relevance of the topic is explained by the fact that in Kazakhstan and other developing countries special attention is paid to the issue of energy conservation. This requires an increase in the efficiency of gas compressor equipment in general and compressor stations in particular. The practical value is an optimal regulator capable of controlling the system with minimal energy consumption.

The fight against avalanches and the elimination of their consequences is urgent. The purpose of the article is to develop measures for preventing avalanches, especially sudden but not only planned ones. The subject of the study is snow avalanches, their volumes, and their causes. The result of the study is the development of standard technological flowcharts for snow removal work on the backbone network of the NC KTZh JSC. Freight trains travel 1000 km per day. It is necessary to increase this speed to 1200 km/day. The nominal FTI amounted to 75 trillion tenge in 2020; in 2024 it will be 106 trillion tenge. This will require transportation of construction materials and minerals, gasoline and diesel fuel, grain and flour, fertilizers, seeds, herbicides and pesticides, crop and livestock products.

В связи с ростом спроса на никель и кобальт для литий-ионных аккумуляторов электротранспорта возрастает интерес к освоению новых источников сырья, включая техногенные отвалы. Объектом исследования являлась латеритная руда месторождения Кемпирсай, в которой никель и кобальт представлены преимущественно в оксидной форме. Цель работы – изучение извлечения металлов с применением комбинированной технологии, включающей сульфатизирующий обжиг и последующее водное выщелачивание. Оптимальные условия обжига: 30 мас. % серной кислоты, температура 500 °C и продолжи- тельность 60 мин. В результате выщелачивания получен продуктивный раствор с содержанием (г/л): Ni 2,33; Co 0,67; Fe 18,5. Для дальнейшей переработки рекомендованы осаждение железа и селективное разделение никеля и кобальта методом экстракции.

The problem of processing stale tailings is a global one, and the main task is the extraction of economically valu able metals. In Kazakhstan, the market for the extraction of nickel and cobalt from stale tailings is practically undeveloped. In addition, the need for nickel and cobalt increases annually due to the high demand for nickel-cobalt batteries for the manufac ture of electric vehicles, special alloys and others. Pyrite concentrate containing nickel-cobalt from Sokolovsko-Sarbaisky mining and processing plant is a valuable source of extraction of a number of valuable non-ferrous metals such as iron, nickel, cobalt, etc. The purpose of the study is to study the optimal conditions for the extraction of nickel and cobalt from thermally decomposed pyrite concentrate of the Sokolovsko-Sarbaisky mining and processing plant using sulfuric acid solutions. Ther modynamic analysis of oxidation reactions of the main components of pyrite concentrate showed that thermal decomposition of higher sulfides of iron, nickel and cobalt produced a series of non-stoichiometric lower sulfides Fe0.877S, FeS, Fe2S3, Fe7S8; Ni3S2, Ni3S4 and CoS0.89, CoS, respectively. The Pourbaix diagrams of Ni-S-H2O, Co-S-H2O and Fe-S-H2O systems show that sulfuric acid leaching of cobalt and nickel from thermally decomposed pyrite concentrate is possible at pH 0 - 1.5 and E > - 0.5 V. Leaching of non-stoichiometric FeS-Fe7S8 low iron sulfides is possible at pH 0 - 4.0 and E > 0 V. Studies to determine the optimum conditions of leaching of thermally treated pyrite concentrates found that for the extraction of nickel and cobalt effec tive concentration of sulfuric acid is 100 g/dm3, the leaching time is 120 minutes and temperature of 100°C and the maximum recovery of metals is 86.71% and 93.01%, respectively. Increasing the acid concentration, duration and temperature leads to complete dissolution of iron. A combined method for processing stale pyrite tailings can be used to process similar raw materi als.

The kinetics of hydrochloric acid leaching of oxidized magnesite–iron nickel ores from the Gornostaevskoye deposit (Eastern Kazakhstan) were investigated. The ore has high contents of Mg (14.25 wt.%), Fe (10.8 wt.%) and Si (24.32 wt.%), with a Ni content of 0.87 wt.%. The optimal process parameters were determined as follows: S:L = 1:4, temperature = 85–90 °C, leaching duration = 120 min, HCl concentration = 18%, and stirring rate = 400 rpm. The extraction rates of Ni, Mg and Fe were 91.03%, 97.88% and 93.04%, respectively. The pregnant leach solution contained 1.98 g L-1 Ni, 35.31 g L-1 Mg and 25.12 g L-1 Fe. Kinetic modeling indicated that the leaching of Ni, Fe, and Mg followed a mixed-control mechanism, with activation energies of 76.07 kJ mol-1 for Ni, 125.45 kJ mol-1 for Fe, and 119.33 kJ mol-1 for Mg, confirming that the chemical reaction was controlled. Thermodynamic analysis revealed that pimelite, nickel silicate hydrate, and antigorite are the most reactive phases under hydrochloric acid leaching, on the basis of their highly negative ΔG values. The established mineral dissolution sequence, namely, pimelite > Ni − silicate hydrate > nepouite > antigorite > lizardite > talc > wüstite > hematite, reflects the combined influence of structural accessibility and thermodynamic favorability.

Монография посвящена актуальной теме, проблеме прогнозирования износа и сроков службы железнодорожных рельсов. В монографии «Закрестовинные кривые» изложены оптимальные методы содержания закрестовинных кривых, указанные методы имеют цель оказать помощь работникам путевого хозяйства в их практической работе. Приведенные ниже методы содержания закрестовинных кривых, в дальнейшем могут быть использованы в работе руководителей дистанции пути, начальников участков и их помощников, дорожных мастеров, бригадиров пути, в учебном процессе для студентов бакалавриата и магистратуры по образовательной программе 6В07305 – «Транспортное строительство», а также для обучения и повышения квалификации инженерно-технических работников путевого хозяйства.

Мақалада «ҚазАтомӨнеркәсіп» ҰАК" АҚ пайдалану жағдайында тепловизорды пайдалана отырып, сорғы агрегаттарының техникалық күйін диагностикалау әдістері қарастырылады. Осы зерттеу шеңберінде техникалық күйді бағалау рәсіміне жататын SULZER ортадан тепкіш сорғы агрегаттарын термовизиялық тексеру арқылы алынған диагностикалық ақпараттың үлгісі пайдаланылды. Қолданыстағы жабдықта жылу бейнелеу диагностикасын жүргізу әдістемесі сипатталған. Алынған деректерді талдау үшін ықтимал ақауларды көрсететін жергілікті қызып кету аймақтарын анықтауға мүмкіндік беретін термограммаларды өңдеу әдістері қолданылды. Сорғы агрегаттарының мойынтіректерін термиялық талдау нәтижелері келтірілген. Нәтижелер ақаулықтарды ерте анықтау және жабдықтың қалдық ресурсын бағалау үшін термиялық бейнелеу әдісін қолданудың жоғары тиімділігін көрсетеді. Бұл, өз кезегінде, сорғы қондырғыларының сенімділігін арттыруға, төтенше жағдайлар қаупін азайтуға және техникалық қызмет көрсету регламенттерін оңтайландыруға ықпал етеді. Ұсынылған әдістеме жабдықтың ұқсас түрі бар кәсіпорындарда кеңінен енгізу үшін ұсынылуы мүмкін, сонымен қатар болжамды қызмет көрсету тұжырымдамасы аясында техникалық жағдайды бақылау жүйесінде қолданылуы мүмкін.

Тотыққан қорғасын-мырыш кендері өңдеудің күрделілігіне байланысты ұзақ уақыт бойы толық пайдаланылмады. Бірақ, қорғасын-мырыш сульфидті кендерінің тез сарқылуына байланысты тотыққан кендерді пайдалану тиімділігін арттыру қажет. Оксид кендерін алдын-ала байытудың әмбебап әдістерінің бірі- флотация. Дегенмен, қорғасын-мырыш оксидінің минералдарының гидрофильдік қасиетінің жоғары болуы, флотация әдісін қолдануды қиындатады, сонымен қатар мырыш иондары ның беткі ерігіштігі, бұл процестің тиімділігін одан әрі төмендетеді. Бұл қиындықтарды жеңу үшін сульфидизация әдісінің маңызы жоғыры, ол тотыққан минералдардың беткі қасиеттерін өзгеретеді және флотацияға дайындайды. Бұл жұмыста Қосқұдық кен орнының тотыққан кен сынамасындағы қорғасын минералдарын байыту тиімділігін арттыру мақсатында натрий күкіртін сульфидизатор ретінде қолданылуына ерекше мән беріледі. Қорғасын алуды барынша арттыру үшін натрий күкіртінің оңтайлы шығынын анықтау бойынша зерттеу жүргізілді. Негізгі қорғасын флотациясы кезінде бұл реагенттің басқа да металлдардың, оның ішінде алтын, күміс және мырыштың, бөлініп алынуына әсері зерттелді. Зерртеу нәтижесінде натрий күкіртінің шығыны 700 г/т болғанда қорғасынның байыту тиімділігі 10,8% ға (34,3-тен 45,1%- ға дейін) артады. Алынған нәтижелер қорғасын-мырыш өнеркәсібінің тұрақты дамуын қамтамасыз етудегі өзекті болатын тотыққан кендерін өңдеу тиімділігін арттыруда негізгі параметрлерін анықтауға мүмкіндік береді.