В статье дана характеристика использованных материалов, изложены вопросы аппаратурного обеспечения и методики составления карт аномального геомагнитного, гравитационного и тепловых полей, а также результаты интерпретации по полученным данным. Исследованы вопросы увязки наблюденных геомагнитных, гравитационных и тепловых полей по отдельным разрозненным участкам. Рассмотрены закономерности распределения аномального геомагнитного поля, гравитационного поля и теплового поля в пределах Центрального Казахстана.
According to the results of research in the Ustyurt region, the surface of the basement and Paleozoic rocks, as well as the bottom of Jurassic and Cretaceous sediments, are divided into three groups of geostructures by the nature of their correlation. The first group includes mobile fold systems and “mobile corners”, where correlation coefficients are weak or absent. The second group includes more inertial mobile elements with high correlation coefficients. The third group includes structures characterized by prolonged and inherited subsidence in the Phanerozoic and high correlation of the basement, Paleozoic surface, and Jurassic and Cretaceous sediments.
На основании проведенных исследований установлено, что в Северо-Устюртском регионе в ранней юре — байосе, начале келловея и оксфорда аккумулировались аллювиальные, озерные и болотные отложения, выносимые реками с Центрально-Кызылкумского и Аральского нагорий, из Карабогазгольского, Актумсуского, Карабаурского, Центрально-Устюртского и Южно-Эмбенского поднятий. К концу байоса, в батском веке, среднем-позднем келловее и киммеридже большая часть Северного Устюрта стала областью морского седиментогенеза с карбонатным режимом седиментации. Оживление тектонических движений и региональный размыв происходили на рубеже ранней и средней юры, в конце бата, келловея и титона.
Наноспутниктер шектеулі адам қатысуымен жұмыс істейтіндіктен, борттық ақауларды диагностикалау миссияның сенімді орындалуы үшін аса маңызды. Бұл мақалада жасанды интеллектке (ЖИ) негізделген автономды ақауларды анықтау және оқшаулау жүйесі бар 1U-3U CubeSat наноспутнигін әзірлеу қарастырылады. Зерттеу машиналық оқыту әдістерін қолданатын наноспутниктің техникалық күйін басқару жүйесіне бағытталған. Жұмыста классикалық шектік мониторинг пен заманауи ЖИ әдістері салыстырылып, маңызды борттық ішкіжүйелердегі аномалияларды жоғары дәлдікпен және аз кідіріс уақытымен анықтайтын борттық диагностикалық үдеріс ұсынылады. Аппараттық архитектура, телеметрияға негізделген ақаулар симуляторы және симуляцияланған деректерде оқытылған ЖИ алгоритмі сипатталады. Ұсынылған жүйе ақауларды анықтауда шамамен 98% дәлдік көрсетіп, классикалық әдістерден айтарлықтай артық екенін дәлелдеді, ал ақауды анықтау кідірісі бірнеше секундпен шектеледі. Нәтижелер машиналық оқыту әдістерінің модельге негізделген диагностиканы тиімді толықтыра алатынын көрсетеді. Әзірленген ЖИ-негізделген диагностикалық жүйе аномалияларды ерте анықтау және қалпына келтіру шараларын автономды түрде іске асыру арқылы наноспутниктер миссиясының төзімділігін арттырады. Түйін сөздер: наноспутник; CubeSat; телеметрия; ақауды анықтау және оқшаулау; жасанды интеллект; машиналық оқыту; гибридті диагностика; кірістірілген жүйе.
Логистики сбора, переработки и транспортировки вторичного сырья горнодобывающей и перерабатывающей промышленности с последующим использованием в качестве строительных материалов актуальна потребностью в защите окружающей среды, возможностью получения экономической выгоды от коммерческой реализации и их использования. В статье рассмотрены исследования по транспортировке отходов, места расположения горно-металлургических комплексов, методы комбинаторной оптимизации, составлен оптимальный маршрут перевозки автотранспортом.
Логистики сбора, переработки и транспортировки вторичного сырья горнодобывающей и перерабатывающей промышленности с последующим использованием в качестве строительных материалов актуальна потребностью в защите окружающей среды, возможностью получения экономической выгоды от коммерческой реализации и их использования. В статье рассмотрены исследования по транспортировке отходов, места расположения горно-металлургических комплексов, методы комбинаторной оптимизации, составлен оптимальный маршрут перевозки автотранспортом.
Аңдатпа. Бұл мақалада Қазақстандағы жүк тасымалы саласының экологиялық тұрақтылық және қоғамдық денсаулық сақтау мәселелерімен өзара байланысы қарастырылады. Сонымен қатар климаттың жаһандық өзгеруі және қоршаған ортаның нашарлауы жағдайында көлік секторын тұрақты дамыту қажеттілігі зерттеледі. Зерттеудің өзектілігі Қазақстандағы жүк ағынының тұрақты дамуының негізгі проблемалары мен мүмкіндіктерін анықтау, қоршаған ортаны жақсарту және экономикалық тиімділікті арттыру бойынша практикалық шешімдерді ұсыну. Негізгі назар парниктік газдар шығарындыларын азайту мен қоршаған ортаға келетін зиянды төмендетуге аударылған. Көлік шығарындыларының ауа, су және топырақ сапасына тигізетін кері әсері мен олардың экожүйелерге залал келтіретіні баяндалады. Сонымен қатар, денсаулыққа келетін қауіптер – тыныс алу аурулары, жүрек-қан тамырлары жүйесінің бұзылыстары сияқты мәселелер егжей-тегжейлі сипатталады.Зерттеуде әртүрлі аналитикалық әдістер қолданылады, соның ішінде статистикалық деректерді талдау, халықаралық тәжірибелерді салыстырмалы зерттеу және ағымдағы жағдайды бағалау және тиімді шешімдерді ұсыну үшін экологиялық және экономикалық модельдеу әдістері. Зерттеу нәтижесінде көлік саласындағы экологиялық қауіптерге жауап беретін тиімді стратегияларды қалыптастыру қажеттігі ғылыми негізде баяндалады және Қазақстанда бұл мәселелерді саясат пен тәжірибе арқылы шешудің мүмкін жолдары қарастырылады.
Аңдатпа. Бұл мақалада Қазақстандағы жүк тасымалы саласының экологиялық тұрақтылық және қоғамдық денсаулық сақтау мәселелерімен өзара байланысы қарастырылады. Сонымен қатар климаттың жаһандық өзгеруі және қоршаған ортаның нашарлауы жағдайында көлік секторын тұрақты дамыту қажеттілігі зерттеледі. Зерттеудің өзектілігі Қазақстандағы жүк ағынының тұрақты дамуының негізгі проблемалары мен мүмкіндіктерін анықтау, қоршаған ортаны жақсарту және экономикалық тиімділікті арттыру бойынша практикалық шешімдерді ұсыну. Негізгі назар парниктік газдар шығарындыларын азайту мен қоршаған ортаға келетін зиянды төмендетуге аударылған. Көлік шығарындыларының ауа, су және топырақ сапасына тигізетін кері әсері мен олардың экожүйелерге залал келтіретіні баяндалады. Сонымен қатар, денсаулыққа келетін қауіптер – тыныс алу аурулары, жүрек-қан тамырлары жүйесінің бұзылыстары сияқты мәселелер егжей-тегжейлі сипатталады.Зерттеуде әртүрлі аналитикалық әдістер қолданылады, соның ішінде статистикалық деректерді талдау, халықаралық тәжірибелерді салыстырмалы зерттеу және ағымдағы жағдайды бағалау және тиімді шешімдерді ұсыну үшін экологиялық және экономикалық модельдеу әдістері. Зерттеу нәтижесінде көлік саласындағы экологиялық қауіптерге жауап беретін тиімді стратегияларды қалыптастыру қажеттігі ғылыми негізде баяндалады және Қазақстанда бұл мәселелерді саясат пен тәжірибе арқылы шешудің мүмкін жолдары қарастырылады.
В статье рассматриваются перспективы восполнения запасов и освоения редких и редкоземельных металлов на территории Южного Казахстана с учетом геологических и минерагенических особенностей региона. Основное внимание уделяется ванадиевым черным сланцам Большого Каратау и фосфоритам Малого Каратау как источникам редких и редкоземельных металлов. Анализируются геологические предпосылки выявления и разведки новых месторождений, а также оцениваются возможности их промышленного освоения.
В статье рассматривается юрский этап геологического развития Северо-Устюртского региона. На основе проведенных исследований показано, что в ранней, средней и поздней юре формировались различные палеогеографические условия, связанные с речными, озерными, болотными и морскими отложениями. Рассмотрены особенности осадконакопления, тектонические процессы и развитие территории Северного Устюрта в юрский период.