
Оқулық арнаулы "Металдарды термиялык өңдеу теориясы" курсының программасына сәйкес жазылып, 2406 "Металтану және металдарды термиялық өндеу" мамандығы бойынша оқитын студенттерге арналған. Окулықта термиялық өндеу теориясы, құйма және термиялық өндеуден өткен металл, материалдардың құрылысы мен қасиеттерінің өзгеру зандылықтары негізделген. Қорытпаларды әртүрлі режимде қыздырып өндеу, гомогенизациялау, пластикалық, деформациялау, қыздыру, шынықтыру, шынықтырудан кейін жұмсарту, қорытпалардың ескіруі, химико-термиялық термомеханикалық және басқа да өндеу кезінде олардың құрылысы мен қасиеттерінің өзгеру ерешеліктері қамтылған. Халықаралық ғылыми қоғамдардың классификациясы және алғаш рет казақ тілінде термиялық өндеу терминологиясы келтірілген. Оқулық, металлургиялық мамандықтардағы студенттерге, металдарды қысыммен өндеу, машина жасау салаларында істейтін инженер кадрларына пайдалы.
В работе изложены состояние и теоретические основы бесклиновой технологии направленного бурения скважин, принцип формирования математической модели стабилизирующей длины колонкового набора как регулятора зенитного искривления скважин. Впервые даны методика и примеры расчета длины полуволн отечественных бурильных колонн. Рассмотрены причины, механизм искривления скважин при ударно-врашательном, вращательно-ударном и вращательном бурении, включая ССК и КССК (Россия), HQ, NQ и ВQ (США). Описаны примеры практического использования новой технологии на конкретных месторождениях Украины, России и Казахстана. Учебник предназначен для студентов специальности “Технология и техника разведки месторождений полезных ископаемых”. Он представляет интерес как для отечественных, так и зарубежных недропользователей.

Металлургия өнеркәсібінде пісіру және кесу үрдісі әр түрлі металқұрылымдар өндіруде, ауыр металлургия жабдықтарын құрғылауда, құбырлар желісін тартуда, жаңа тетіктер өндіруде, тозған бұйымдарды жөндеп қалпына келтіруде, жабдық бөлшектерінің үстіңгі бетіне арнайы қасиетті материалдар қабатын қаптастыруда қолданылады. Сондықтан 2408 мамандығы бойынша металлургия зауыттарының инженер-механиктерін дайындауда "Металдарды пісіру және кесу" - мамандандыру курстар тобына жатады. Окулық аталған мамандық студенттеріне арналып пән бағдарламасына сәйкес жазылған. Оқулықта металлургия зауыттарында кең қолданылатын пісіру тәсілдері - электрдоғалы пісіру, балқытып қаптастыру, плазмамен тозаңдатып қаптастыру және металдарды термиялық кесу үрдістерінің жабдықтары, пайдаланылатын материалдар және технология мәселелері қамтылған. Машина құрылымында кең пайдаланылатын металдар мен қорытпалар - болат, алюминий, мыс пен оның корытпаларын электрдогалы пісіру тенологиясы келтірілген. Оқулықты студенттермен қатар инженерлерінің де пайдалануына болады.

В учебнике рассматриваются методы расчета водозаборных сооружений подземных вод, вопросы организации, функционирования и эксплуатации систем водоснабжения и ирригации, предназначенных для получения и очистки воды из природных источников, в первую очередь, из водоносных горизонтов. Основное внимание уделено системам коммунального, промышленного и сельскохозяйственного водоснабжения. Приведены данные по насосносиловому оборудованию, рекомендации по выбору схем водоснабжения и конструкций водопроводных сооружений и скважин на воду. Сведения по инженерным ирригационным сооружениям и мероприятиям даны с учетом использования подземных вод и гидрогеологмелиоративных процессов, сопровождающих орошение или осушение земель.

Оқулық "Геолгия негіздері" оқу пәні бойынша профилі геологиялық емес университеттер мен өзге де жоғары оқу орындары үшін автордың өзі дайындап, 1999 жылы баспадан шығарған осы атаулы оқу курсының типтік бағдарламасына сәйкес құрастырылған. Ол геология пені негізгі оқу пәндерінің бірі болып табылатын жоғары оқу орындарының, олардың ішінде педагогикалық университеттердің жаратылыстану бағытындағы факультеттерінің мұғалімдері мен студенттеріне арналған. Оқулық геология ғылымының негізгі түсініктері мен қағидаларын ашып көрсете отырып, Жер планетасының құрылысы мен құрамы және оның геологиялық даму заңдылықтары жайлы оқырмандарға терең де жүйелі білім беру мақсатын көздейді.

Флотациялық процестің теориялық негізі-қазіргі кездегі физикалық химияның, қатты заттар физикасының және басқада ғылыми пәндердің деңгейі тұргысынан қаралып баяндалған. Флотациялық технологияның, реагенттік режимдердің, өндірісте қолданылатын флотомашиналар конструкцияларының және жабдықтардың, негізгі минералды шикізатгарды флотациялаудың өндірістік тәжірибелерінің өзекті мәселелері қаралған. Оқулық ”Пайдалы қазындыларды байыту” мамандығы бойынша оқитын студенттерге арналған.

Бұл оқулық электротехникалық және электротехникалық емес мамандықтар бойынша электроника, микроэлектроника және схемотехника пәндерін қазақша оқитын студенттерге арналған. Кітапта жартылай өткізгіш аспаптардың, оптоэлектроника элементерінің, транзисторлық және интегралдық күшейткіштердін, импульстік, цифрлық құрылғылардың, түзеткіштердің, генераторлардың жұмыс істеу принциптері айтылып, көрсеткіштері, схемалары берілген. Оқулықты жоғары техникалық оқу орны тыңдаушыларымен қатар техникалық колледждер оқушылары, студенттері де пайдалана алады.

Окулықта кен орнының жерасты тәсілдерімен ашу, дайындау мәселелері қарастырылған. Жерасты кен қазу жүйелерінің сипаттамасы мен топтамасы, қазу жүйелерінің дайындық-тілме қазбалары, үнемдемелік көрсеткіштері, адамсыз қазу технологияның келешегі, қазу жүйесін талдау тәсілдері баяндалған. Оқулық жоғары және арнаулы орта оқу орындарында таукен мамандыктарын меңгерін жүрген студенттерге арналған. Сондай-ақ, оқулықты тау-кен өндірісінде істеп жүрген мамандар да пайдалануы мүмкін.

Техникалық прогрестің дамуы нотижесінде техниканың тілі деп аталатын халықаралық тіл болып есептелетін сызу пені пайда болды. Бұл пәнді меңгеру үшін оқулықтағы суреттерді сызу аспаптарының көмегімен, баяндалған ережелерді сақтай отырып, қалың ақ қағазға салуларың керек. Одан кейін жазық сызбаларына қарап, нерселерді кеңістікте көз алдарына слестетіп, оның пішініне толық талдау жасай алатындай болғанда, яғни пересиің сыртқы және ішкі көріністері мен ерекшеліктерін түсініп отырғанда ғана тиісті білім ала аласындар.

Кітапта қысқаша мұнай және газ кен орындарындағы жынысколлекторлардың түрлері мен қасиеттері, қабаттарды қазумен ашу, ашу әдістерә қаралған. Өнімді қабаттарды ашық оқпанда қабат сынағыштармен сынау және оның нәтижелерін талдау, ұңғылар құрылмаларын жобалау және шегендеуші құбырлар тізбектерін есептеу әдістемелері келтірілген. Тампонаждық материалдар мен цемент суспензияларының қасиеттерін реттеу және құбырлар тізбектерін цементтеу тәсілдері, қабаттарды екінші ашу-оларды сынау және игеру әдістері, сонымен қатар үңғыларды аяқтауда еңбекті қорғау, техника қауіпсіздігі және қоршаған ортаны ластанудан сақтау мәселелері қамтылған.