In order to increase the resistance of sleepers to dynamic effects and to strengthen their load-bearing capacity, it is important to investigate their internal strength reserve to various external effects, including the ductility of the subgrade. This is due to the insufficient theoretical and experimental studies to predict their strength reserve in modern conditions. The aim of this research is to improve the dynamic calculation of railway sleepers by developing more accurate calculation models and using modern algorithms to determine their bearing capacity. To achieve this goal, the paper uses analytical and numerical methods based on mathematical models. The base of sleepers is continuous elastic. Methods for determining the natural frequencies of transverse vibrations and a dynamic calculation method for determining the stress-strain state at different load speeds and base stiffness are presented. An example of calculation of railway sleepers is presented. The values of natural frequencies for different forms of vibrations are determined by analytical and numerical methods, and the results are compared. Static and dynamic calculations were carried out, as a result of which the values of internal forces, values of deflections and normal stresses were obtained. Evaluation of the obtained results is given. Strength reserve has been determined and appropriate conclusions have been drawn.

В данном исследовании на основе анализа формы треугольного здания в плане и ориентации главного фасада по четырем сторонам было проведено исследование влияния климатических параметров в виде солнечного излучения на минимальные удельные теплопотери здания на единицу площади в разрезе холодного, жаркого и годового значения. В результате было установлено, что в зимний период значительные удельные теплопотери показывают по ориентации Север, Восток и Запад, а значение минимума показывает по ориентации Юг. Это объясняется тем, что ход Солнца в зимний период от летнего, тем самым освещается Южное полушарие Земли. Подобное явление сказывается на потерях, так как за счет нагрева южной стороны расходы на отопление снижаются. Однако в летний период особенность нагрева солнечным излечением совпадает с традиционным понятием Восхода – Заката, то есть в летний период перегреву подвержены восточные и западные фасады, где расход энергии увеличивается на охлаждение здания, что и было установлено. Подобное влияние сказывается и на годовом цикле, где за счет расположения, согласно климатической зоне, г. Шымкент, где преимущественно потребление энергии направлено на охлаждение здания. Полученные результаты данного исследования могут быть в дальнейшем использованы при исследовании влияния солнечного излучения на температурные перепады на поверхности фасадов зданий.

Жаңа инновациялық құрылыс материалдарын әзірлеу кезінде олардың өнімділігі, сондай-ақ олардың тұрақтылығы маңызды. Құрылыс бөлімдері үшін толығымен экологиялық таза материал жасау қиын, өйткені нарықта экологиялық тұтқыр материалдар жетіспейді, жақсы тұтқыр материалдар өте қымбат, ал арзандары жабысқақ қасиеттері мен өнімділігі нашар. Бұл жұмыста табиғи органикалық Шіріктұнба экологиялық байланыстырғыш ретінде пайдаланылды. Қолданар алдында органикалық Шіріктұнба қосымша механикалық түрде белсендірілді. Оны белсендіру тиімділігі созылу кезіндегі консистенциясы мен беріктігі бойынша бағаланады. Ағаш өңдеу қалдықтары жылу оқшаулағыш биокомпозит үшін толтырғыш ретінде пайдаланылды. Сонымен қатар, биокомпозиттің тығыздығы мен негізгі пайдалану қасиеттерін реттеу үшін ағаш қалдықтары ұсақталды. Биокомпозиттің тығыздығы сонымен қатар Шіріктұнбадің әртүрлі мөлшерін және композиттік қоспаның тығыздалу дәрежесін қолдану арқылы реттелді. Жұмыста Шіріктұнба мөлшерінің, биокомпозиттік қоспаның сығылу коэффициентінің және ағаш қалдықтарының бөлшектерінің мөлшерінің биокомпозиттің жылу өткізгіштігі мен қысу кернеуіне әсері анықталды.

В статье приводятся результаты проведенных исследований возможности ускорения срока набора прочности тяжелого бетона с применением современных модификаторов. Был разработан базовый состав быстротвердеющего бетона (БТБ) класса по средней прочности В25. Далее для ускорения твердения БТБ были проанализированы известные методы и подходы. Затем на основании анализа ранее проведенных исследований других авторов был выбраны модификаторы – микрокремнезем и химическая добавка – гиперпластификактор 2 поколения на основе эфиров поликарбоксилатов, после чего принята рабочая гипотеза заключающаяся в поиске оптимального и эффективного сочетания этих компонентов в составе бетона. В ходе экспериментов путем моделирования показателей средней прочности образцов в ранние сроки твердения выведено оптимальное количество химической добавки для получения высококачественного БТБ.. Результаты испытаний показали реальную возможность ускорения твердения БТБ на 50% в возрасте 2 суток, положительный эффект ускорения кинетики набора прочности и возможность экономии вяжущего вещества (цемента) до 20% при применении микрокремнезема.

Бұл мақала жазық кернеулі күйдегі серпімді жүйелердің құрылымдарының сенімділігін анықтау мәселелеріне арналған. Дегенмен, есептеу әдістерін әзірлеу кезінде серпімді және штангалық жүйелердің сенімділігі ескеріледі. Демек, заман талабына сай жетілдірілді. Тапсырманы шешуде сенімділік пен ұзақ мерзімді өнімділікті қамтамасыз ететін конструкторлық параметрлер мен технологиялық шешімдерді таңдау маңызды. Конструкциялардың механизмдері мен штангалық жүйелерін есептеу кезінде иілу және айналу моменттері өзара байланысты. Кернеу күйінің қалыпты құрамдастарынан есептелген кернеу де қалыпты. Иілу және айналым кездердері бір күш коэффициентімен қосылады, яғни олар қатаң корреляцияланады және олардың қатынасы тұрақты және мұнда кездейсоқ шаманың динамикасы белгілі таралу заңымен анықталады. Егер жұмыс кернеуі асимметриялық цикл кезінде өзгерсе, оның орнына эквивалентті симметрия циклінде көрсетілген амплитудаларды қолданамыз. Жазық кернеу күйіндегі серпімді жүйелердің құрылымдарының сенімділігі анықталып, динамикасы берілген.

Исследовано влияние пильных отходов добычи природного камня ракушечника месторождения Бейнеу и химических добавок на сохраняемость свойств бетонной смеси. Определено, что при применении суперпластификатора MasterRheobuild 5555 (1,6% от массы вяжущего или 6,75 кг/м3 ) сохраняемость подвижности бетонной смеси составляет 2 часа, затем наступает ее резкое снижение и это сопровождается снижением объёма вовлеченного воздуха до 16%. Введение в состав бетонной смеси В35 суперпластификатора Sika ViscoCrete 20HE KZ в количестве 1% от массы вяжущего или 4,20 кг/м3 продлевает сохраняемость подвижности до 4 часов 30 минут и снижение осадки конуса сопровождается снижением исходного объёма вовлеченного воздуха до 7 %. Результаты исследований показали, что для повышения сохраняемости бетонных смесей с суперпластификаторами необходимо сделать в первую очередь подбор компонентов «суперпластификатор – цемент – наполнитель», обладающих хорошей совместимостью.

In the modern construction industry of Kazakhstan, to ensure the needs of the market, there is an urgent essential to improve the quality of concrete and expand its functional purpose. To a large extent, this is achieved by designing concrete as composite materials with different structures, quantities and nature of components. The multicomponent composition makes it possible to effectively manage the structure formation processes of the concrete cementing matrix and obtain concretes with the required properties. This article presented the effect of plasticizing and air-entrainingadmixtures on the properties of heavy concrete. The compositions of concrete mixture with plasticizing and air-entraining admixtures were selected. The results of study of plasticizing and air-entraining admixtures effect on average density, workability, com-pressive strength of concrete samples are presented. The effectiveness of introduction of a complex admixtures was evaluated in order to further improve operational prop-erties of concrete. The plasticizing effect makes it possible to increase workability of concrete mortar while by reducing water-cement ratio from 0,5 to 0,38. Due to this, density and strength of concrete increased while improving operational characteris-tics. The combined effect of plasticizing and air-entraining admixtures had a positive effect on mobility of concrete mortar and its strength of concrete samples. The signifi-cant strength of 47,2 MPa was achieved with the combined introduction of a plasticiz-ing and air-entraining admixtures in the amount of 1,2% and 0,5% of the cement weight, thereby increasing the strength of concrete samples by 32% compared to the control sample

To assess the condition of the structures of buildings and structures it is necessary to perform a comprehensive analysis of the factors affecting their performance characteristics - concrete strength, thermal conductivity and humidity of concrete, frost resistance, and water resistance. However, with a variety of controllable parameters the control of concrete strength takes a special place because the main factor of structure condition estimation is the correspondence of actual concrete strength to the design requirements. The paper presented the basic methods of concrete strength control which are used while examining the constructions of buildings and structures. The results of the experiments comparing the data obtained by destructive, non-destructive, and alternative methods were investigated. A wireless sensor of concrete strength, produced in Kazakhstan, was used when carrying out the tests with the use of smart technology. And the graphical quantitative-qualitative method "web" used by the authors allowed to determine and identify the features of each method.

Дана характеристика отвальным медным шлакам, рассчитан их рациональный состав. Для эффективной переработки подобных шлаков предложено применение процесса выщелачивания растворами серной кислоты, не требующего затрат тепловой энергии извне, вследствие экзотермичности протекающих реакций. Выполнен расчет термодинамических характеристик реакций, возможных при выщелачивании отвальных медных шлаков растворами серной кислоты. Проведен анализ фазового равновесия процесса выщелачивания шлака при различных расходах серной кислоты, оценено влияние температуры на изменение состава фаз, построены диаграммы фазового равновесия. Выполнены исследования по сернокислотному выщелачиванию отвальных медных шлаков при комнатной температуре и при 80 °С. Выявлены проблемы сгущения и фильтрования пульпы после выщелачивания, связанные с образованием кремниевой кислоты.

The increasing demand for non-ferrous, precious, and rare metals necessitates more comprehensive and efficient use of mineral raw materials, such as gold-antimony ores and concentrates. A promising approach is the use of pyrometallurgical processing in a fluidized bed, which offers more efficient heat and mass transfer than conventional technologies. This study aims to investigate the evaporation kinetics of antimony sulfide (Sb2S3) from gold-antimony ores and concentrates in a fluidized bed under various conditions. The experiments involved varying temperature (923-1223 K), particle size (0.09-2.0 mm), and layer thickness (5-15 mm) to determine the evaporation rate of Sb2S3. The experimental setup consisted of a laboratory-scale fluidized bed reactor equipped with a controlled gas flow of nitrogen mixed with sulfur vapor. The evaporation rates were measured using a gravimetric method and confirmed by X-ray diffraction and microscopic analysis of samples. The results show that the evaporation rate of Sb2S3 in a fluidized bed is 7-9 times higher than in a fixed bed. This is due to significantly improved heat and mass transfer in the fluidized system. At 1023 K, the overall evaporation rate increased with decreasing grain size. This is associated with an increase in the total surface area of the material, but the specific evaporation rate normalized to unit surface area was independent of particle size. The process was not significantly affected by bed height in the range of 5-15 mm. Antimony recovery into sublimates improved by 2-3% compared to conventional technology. It reached 98-99% due to suppression of Sb2O5 formation. These findings confirm the efficiency of supplying an inert gas with sulfur vapors into the fluidized bed. This reduces harmful gas emissions and minimizes dust entrainment. It also allows for effective distillation of volatile components at lower temperatures.